سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
527
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
محمد تقى بن دلدار على 1250 ه ق / 1834 م 1336 ه ق / 1918 م مولانا سيد محمد تقى خلف سيد دلدار على لكنهوى و شاگرد تاج العلماء على محمد و مفتى محمد عباس بود . وى در ماه رمضان سال 1302 ه ق به مرادآباد رفت و در اللهآباد در مجالس ماه محرم شركت كرد و به مقام اجتهاد و مرجعيت رسيد و چون به زبان عربى تسلط داشت در مدرسهء سلطان المدارس لكنهو تدريس كرد . مولوى محمد حسين نوگانوى ، مؤلف تذكرهء بىبها كتاب شرائع الاسلام و هديهء سعيديه را در نزد وى خواند و مولانا ظهور حسين هم از شاگردان او بود . مولانا در سن هشتاد و پنجسالگى در روز عيد قربان سال 1336 ه ق در لكنهو درگذشت و در حسينيهء غفران مآب به خاك سپرده شد . تصانيف او عبارتند از : كتاب الطهارة ( استدلالى ، عربى ، مبسوط ) ؛ كتاب الصلاة ( استدلالى ، عربى ، مبسوط ) ؛ كتاب الصوم ، ( استدلالى ، عربى ، مبسوط ) ؛ كتاب الاعتكاف ؛ رسالة الرؤيا ( عربى ) ؛ رسالة المعراجيه ، ( عربى ) ؛ پند و نصايح ( اردو ) ؛ رسالهء توبه ؛ رسالهء عدالت ( عربى ) ؛ رسالهء حج ( فقه ، اردو ) ؛ رسالهء اصول فقه ؛ تحقيق رشيق ؛ رسالهء حرمت خمر ؛ رسالهء بلوغ ، ( اردو ) ؛ مجالس الشيعة ، ( اردو ) ؛ مصباح الدجى فى معرفة بلوغ الذكر و الانثى ، ( فقه ، چاپى ) ؛ ارشاد المؤمنين ، ( چاپى ) ؛ مجلات عربى ، اردو ، فارسى دربارهء فضائل ؛ مناقب و مصائب . محمد تقى بن محمد ابراهيم 1292 ه ق / 1875 م 1341 ه ق / 1922 م مولانا محمد تقى فرزند ارشد و جانشين محمد ابراهيم بود و در وطن خود لكنهو در 10 ذيقعدهء سال 1292 ه ق مطابق با 9 دسامبر 1875 م در روز پنجشنبه به دنيا آمد . تحصيلات ابتدايى را در نزد مير حسن على كه استاد علماى متعدد بود فراگرفت . در سال 1305 ه ق همراه با سيد ابراهيم براى زيارت به عراق و ايران مشرف شد ، سپس در محضر پدر خود به درس خواندن پرداخت ، اما پدرش در سال 1307 ه ق درگذشت ، بعد از فوت پدر به ادامهء تحصيل پرداخت و منطق ، فلسفه فقه و اصول را در محضر استادان بزرگ مانند ملاذ العلماء سيد بچهن ، بحر العلوم سيد علن ، تاج العلماء على محمد و ميرآقا آموخت و بعد از فارغ التحصيل شدن ، مقالهاى به زبان